Хятадын бизнес эрх зүйн орчин

 Хятадын бизнес эрх зүйн орчин

Бизнесийн эрх зүйн орчны зохион байгуулалт нь БНХАУ-ын хөгжлийн хурдацыг нэмэгдүүлэх нэг хүчин зүйл нь юм. 

Хятад улсын бизнес эрхлэгчид, ажил хэрэгч хүмүүстэй үйлдвэр, худалдаа, үйлчилгээний хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэх бодолтой хүн бүр энэ л эрх зүйн орчинд үйл ажиллагаагаа явуулах учраас, тэдэнд зориулж энэхүү бизнес зөвлөмжөө бэлтгэлээ.

Нэг. Товчхон

БНХАУ 1979 оноос хойш социалист, төлөвлөгөөт эдийн засгаа нээлттэй байлгаж, зах зээлийн чөлөөт эдийн засгийн бодлогыг дэмжих болсон. Ингэснээр БНХАУ дэлхийн эдийн засгийн орчинд Аугаа хүчирхэг улс болох гараагаа эхэлсэн юм. 

Хятадын зах зээлийг сонирхох бизнес эрхэлэгчидийн тоо өдрөөс өдөрт өсөн нэмэгдэж байгаа өнөө үед БНХАУ-ын хууль эрх зүйн орчны талаар тодорхой ойлголтой байх хэрэгтэй. 

Энд би Хятадын бизнесийн эрх зүйн орчны талаар тайлбарлъя.

Хоёр. Танилцуулга

Өнөөдөр 1.36 тэрбум хүн амтай БНХАУ 21 дүгээр зууны хүчирхэг гүрний нэг болоод байна. Одоогоор БНХАУ-д 300 мянган Гадаадын хөрөнгө оруулалттай аж ахуйн нэгж үйл ажиллагаагаа явуулж байна. 

Хятад улсын шууд хөрөнгө оруулалтын хэмжээ жилд 40 тэрбум ам.доллараас буухаа больж, дэлхийн хүн амын 1/6 хувийг бараа бүтээгдэхүүнээрээ хангаж байна. 

Эдийн засгийн хурдацтай өсөлт, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг дэмжсэн төр, засгийн оновчтой бодлогын хүчинд Хятад улс хөрөнгө оруулалтын хамгийн таатай орчин болж байна. Гэвч нийгэм улс төрийн зарим нэг таагүй зүйл үүнд нөлөөлдөг. Жишээ нь:

Инфляц, ажилгүйдэл, цахилгаан эрчим хүчний тогтворгүй байдал, сул хөгжсөн дэд бүтэц, хөдөлмөрийн бүтээмж бага байх зэрэг нь гадаадын хөрөнгө оруулагч нарт хүндрэл учруулдаг.

Гэсэн хэдий ч Хятад улс Дэлхийн худалдааны байгууллагад элсэн орсноор, худàлдааны бодлого нь либеральчлагдан, барууны ертөнцтэй хөл нийлүүлсэн хууль тогтоомжтой болох шинэлэг алхамуудыг хийж байна.

Гурав. Хятад дахь аж ахуйн нэгж

Хятадын аж ахуйн нэгжүүдийг (ААН) үндсэн дөрвөн бүлэгт хуваана:

Улсын өмчит ААН.

Хамтын өмчит ААН.

Хувийн хэвшлийн ААН.

Гадаадын хөрөнгө оруулалттай ААН гэх мэт.

Төрийн өмчит ААН нь Засгийн газар болон Орон нутгийн захиргааны мэдэлд байдаг. Хятадууд Төрийн өмчит ААН-ээ "Ардын өмчит ААН” гэж нэрлэдэг. 

Ерөнхий сайд эдгээр ААН-үүдийг тэргүүлэх бөгөөд Төрийн хүнд алба хашиж байгаа тул яам, агентлагуудаараа дамжуулан, удирдлагын үүрэгт ажлаа хийж гүйцэтгэдэг.

Хамтын өмчит ААН нь Хятадын хоёр дахь гол аж ахуйн нэгж юм. Үүнийг орон нутгийн засаг захиргаа удирдан явуулах бөгөөд улсын төлөвлөгөөний дагуу үйлдвэрлэлээ явуулна. 

Орон нутгийн захиргааны дэргэдэх Аж Үйлдвэрийн Хэлтэсүүд хамтын өмчит ААН-ийн үйл ажиллагааг удирдан чиглүүлэх ба Засгийн газар эдгээр ААН-ийн хувьд илүү нээлттэй, хязгаарлагдмал бодлого баримтлана. 

Хувийн хэвшлийн ААН-ийг 8-аас илүү ажилчинтай хувь хүмүүс байгуулна. Хувийн хэвшлийн ААН-ийг хувиараа бизнес эрхлэгч, нөхөрлөл эсвэл хязгаарлагдмал хариуцлагатай компаний хэлбэрээр байгуулж болно. 

Харин хязгаарлагдмал хариуцлагатай компанийг "Хуулийн этгээд”-ээр бүртгэдэг. Бүх хувийн хэвшлийн ААН-үүд төрийн хараа хяналтанд байна.

Улсын болон хамтын өмчит ААН-үүд нь санхүүгийн тогтвортой нөхцөл байдалд үйл ажиллагаагаа явуулах бөгөөд илүү найдвартай байдаг. Учир нь эдгээр ААН нь эдийн засгийн хүнд байдалд ороход, төрөөс тусламж дэмжлэг авах магадлал өндөр. 

Харин бизнесийн үйл ажиллагаа явуулах тал дээр улсын болон хамтын өмчит ААН-үүдийг бодвол хувийн хэвшлийн ААН-үүд нь илүү эрх чөлөөтэй, уян хатан байдаг. Өөрөөр хэлбэл Монгол улсын хувь хүн аж ахуйн нэгжүүдтэй хамтын ажиллагаагаа хөгжүүлэхэд, төрийн байгууллагын тусгай зөвшөөрөл авах шаардлагагүй.

Гадаадын хөрөнгө оруулалттай ААН-үүд нь бүрэн буюу хамтарсан өмчлөлийн ААН гэж хоёр ангилагдана. 1979 онд Эдийн засгийн реформ хийсний дараа, Хятадад Гадаадын хөрөнгө оруулалттай ААН-үүд  шинээр үүсгэн байгуулагдаж эхэлсэн юм. 

1986 оны Гадаадын аж ахуйн нэгжийн тухай хууль болон 1990 онд батлагдсан тусгай журмын дагуу Гадаадын хөрөнгө оруулалттай ААН-үүд нь төрийн хараа хяналтын дор үйл ажиллагаагаа явуулах ёстой. Ингэснээр гадаадын иргэд Хятад улсад Төрийн оролцоогүй ААН-ийг байгуулах боломжтой гэж Засгийн газар үзсэн юм. 

Хятадад хөрөнгө оруулалт хийхэд маш олон таатай хүчин зүйлс бий. Хямд хөдөлмөрлөх хүчин, уян хатан бизнесийн хууль тогтоомж нь хөрөнгө оруулагчдыг татдаг. 

Гадаадын хөрөнгө оруулалттай ААН нь орчин үеийн техник технологи хэрэглэж, бараа бүтээгдэхүүнийхээ дийлэнхи хэсгийг экспортлох ёстой. Эдгээр шаардлагыг үл биелүүлсэн Гадаадын хөрөнгө оруулалттай ААН-ийг хаах үндэслэл үүсдэг.

Дөрөв. Бизнесийн санхүүжилт

Үнэт цаасны зах зээл Хятад дахь санхүүжилтын шинэ сурвалж болж байна. Өнөөдөр хөрөнгөө нэмэгдүүлэхийн тулд, Хөрөнгийн зах зээлийн арга хэрэгсэл болон Арилжааны банкны зээлээр санхүүжилтээ хийж байна. Хятадад санхүүжилтын үндсэн гурван арга байдаг: Үүнд:

1) Хөрөнгийн бирж дээр хувьцаагаа худалдаж, санхүүжилт авах;

2) Арилжааны банкнаас зээл авах;

3) Бусад компаний хөрөнгө оруулалтаар санхүүжилт үүсгэх гэх мэт

Тав. Бизнесийн хууль зүйн орчин

1988 оноос эхэлж, Санхүүгийн сайд бизнесийн хууль зүйн орчинд хэрэглэх шинэ хууль тогтоомжуудыг гаргаж эхэлжээ. 

Энд би  Аж ахуйн нэгжийн тухай хууль, Хамтарсан үйлдвэрийн тухай хууль, Корпорацийн тухай хууль, Банкны тухай хууль, Эдийн засгийн гэрээний тухай хууль, Гадаад валют солилцооны тухай хууль, Даатгалын тухай хууль, Үнэт цаасны тухай хууль, Зар сурталчилгааны тухай хууль, Барааны тэмдгийн тухай хууль болон Шударга бус өрсөлдөөний тухай хуулийн талаар дараагийн зөвлөгөөндөө товч тайлбарлая.

"Мөнгө босгох мянган санаа" ном


replica watches